Gmina Miasta Gostynina - oficjalna strona

Miniszlak Wielokulturowego Gostynina

Mało kto dziś pamięta, że Gostynin przez wieki był miastem czterech wyznań i kilku narodowości. Polacy, Żydzi, Niemcy i Rosjanie żyli tu obok siebie, pracowali, modlili się w swoich świątyniach i wspólnie kształtowali oblicze miasta. Ta wielokulturowa mozaika, budowana przez pokolenia, legła w gruzach wraz z wybuchem II wojny światowej – ale jej ślady wciąż można odnaleźć na gostynińskich ulicach.

Aby ta historia nie odeszła w zapomnienie, w Gostyninie powstał mini szlak wielokulturowości – 11 tablic rozsianych po mieście, z których każda opowiada inny fragment tej niezwykłej opowieści.

Historia tego projektu związana jest z potrzebą zachowania pamięci o dawnych mieszkańcach Gostynina, zwłaszcza o społeczności żydowskiej, której obecność przez wieki współtworzyła charakter miasta. Szlak powstał jako forma upamiętnienia tego dziedzictwa i zachęta do poznawania miejsc, które opowiadają o codziennym życiu, kulturze i religii dawnych gostyninian. Pomysłodawcą projektu jest gostyninianin - Piotr Syska. 

Otwarcia i promocji Szlaku po Wielokulturowym Gostyninie dokonano 20 września 2018 roku podczas uroczystości upamiętnienia cmentarza żydowskiego przy ul. Gościnnej w Gostyninie. W wydarzeniu udział wzięła Ambasador Izraela JE Anna Azari, w towarzystwie Jacoba Naveha, syna ocalałej z Holocaustu gostynianki pani Lucyny Franzos z domu Motylińskiej, oraz jej wnuka Tomera Naveha. Odsłonięcia tablicy pamiątkowej dokonali: JE Anna Azari, Burmistrz Paweł Kalinowski, Jacob Naveh oraz Tomer Naveh.

Słowa podziękowania kierujemy do wszystkich, którzy przyczynili się do upamiętnienia historii Gostynina w postaci tablic „Szlaku Wielokulturowego Gostynina”. Należą do nich: Piotr Syska, Magdalena Sikorska, Anna Matuszewska, Elżbieta Szubska-Bieroń, Anna Ulanowska, Przemysław Nowogórski, a także osoby z Izraela - potomkowie żydowskich rodzin z Gostynina.

Czego dowiesz się, idąc szlakiem?

Szlak składa się z 11 tablic rozmieszczonych w różnych punktach miasta. Każda z nich przybliża inny fragment historii Gostynina - od dziejów miasta i zamku, przez losy katolików, protestantów, prawosławnych i Żydów, aż po historię getta, cmentarza żydowskiego, pastorów i dawnych mieszkańców pochodzenia rosyjskiego oraz niemieckiego. Dzięki temu spacer szlakiem staje się nie tylko lekcją historii, ale także okazją do refleksji nad wspólnym dziedzictwem miasta.

Spacer poprowadzi Cię śladami:

• Zamku gostynińskiego – dawnej siedziby mazowieckich książąt, a później miejsca uwięzienia rosyjskiego cara Wasyla Szujskiego,
• Gostynińskich Żydów – ich sztetlu, synagogi, cadyka Jechiela Meira Lipszyca zwanego „Żydem Psalmów”, a także tragedii getta i cmentarza przy ul. Gościnnej,
• Niemieckich osadników – sukienników i rzemieślników, którzy dali impuls rozwojowi miasta, oraz pastorów ewangelicko-augsburskich,
• Rosyjskiego garnizonu – koszar, cerkwi św. Mikołaja Cudotwórcy i śladów rusyfikacji,
• Kościoła katolickiego – dramatycznych losów świątyni pw. św. Marcina, zburzonej przez Niemców w 1941 roku.

Każda tablica to nie tylko historia – to zaproszenie do refleksji nad tym, jak różnorodne było niegdyś to miejsce i jak wiele straciło wraz z wojną.

Dla kogo jest ten szlak?

Dla mieszkańców Gostynina, którzy chcą lepiej poznać historię własnego miasta i odkryć, że za znajomym budynkiem czy skwerem kryje się fascynująca opowieść. Dla turystów szukających autentycznych, niebanalnych historii, których nie znajdą w przewodnikach. Dla rodzin, szkół i pasjonatów historii regionalnej – trasę można przejść w godzinę czy dwie, a zostaje z niej znacznie więcej.

Wyrusz na szlak

Wystarczą dobre buty, odrobina czasu i ciekawość. Szlak prowadzi przez najciekawsze zakątki Gostynina – od wzgórza zamkowego, przez dawną dzielnicę żydowską, po miejsca po niemieckich i rosyjskich mieszkańcach miasta. To podróż w czasie, która pokazuje, że Gostynin nigdy nie był miastem jednej kultury – był miastem wielu głosów, wielu wiar i wielu losów.

Odkryj wielokulturowy Gostynin – miasto, które kryje więcej historii, niż mogłoby się wydawać.

Źródło: Miniszlak po wielokulturowym Gostyninie